[ امروز : دوشنبه 23 تیر 1399 ]

آفت کش یا سم

آفت کش ها ترکیباتی سنتزی یا طبیعی اند که برای کنترل و یا از بین بردن آفات مورد استفاده قرار می گیرند . بعضی از منابع ، آفت کش را به صورت زیر تعریف کرده اند. آفت کش عبارت است از ترکیب یا مخلوطی از چند ترکیب شیمیایی که برای جلوگیری ، از بین بردن ، دور کردن و یا کاهش دادن جمعیت حشرات ، جوندگان ، نماتد ها ، قارچ ها ، علف های هرز و یا هر نوع از گیاهان آبی ، جانوران و نیز ویروس ها ، باکتریها و میکرو ارگانیسم هایی که افت شناخته می شوند مصرف  شود . البته ویروس ها ، باکتری ها و سایر میکروارگانیسم هایی که در بدن انسان و یا جانوران زندگی می کنند از این قاعده مستثنی هستند.

آفت کش های بیولوژیک شامل موجوداتی است که برای کنترل آفات به کار می روند.

از این تعریف می توان چنین برداشت کرد که آفت کش ها همیشه مستقیما" باعث مرگ آفات نمی شوند ، بلکه ممکن است وسیله ای برای کشتن آفات باشند( فرمون ها) ، یا آفات را پراکنده کنند و باعث کاهش جمعیت آنها در محل مورد نظر گردند (دورکننده ها) ، یا حتیذ آفات تیمار شده را نکشند ، بلکه روی نتایج آن اثر بگذارند( ترکیبات موثر در رشد).

توجه به این نکته ضروری است که بین آفت کش و سم تفاوت وجود دارد . سم ، هر ماده ای که اثرات زیان بار روی موجودات زنده دارد . برداشت بیشتر مردم از کلمه سم این است که سم باعث کشتن می شود . در حالی که اثر سموم روی موجودات زنده ممکن است شامل مرگ فوری یا اثر زیرکشندگی بوده و یا هیچگونه اثری نداشته باشد (سم یک مفهوم کمی است).پاراسلوس (1541-1493) گفته است : همه مواد سم هستند ، هیچ ماده ای نیست که سمی نباشد ، تنها دز مصرفی باعث سم بودن یک ترکیب می شود . این گفته دو نکته را روشن می کند . اول اینکه هیچ تفاوتی در ماهیت اجسام سمی و دیگر ترکیبات نیست  و دوم اینکه ، یک سم بتواند اثر خود را نشان بدهد یا خیر ، بستگی به دز مصرفی آن دارد . مهمترین چیزی که می توان درباره تفاوت بین سموم و ترکیبات دیگر گفت این است که سموم در مقدار نسبتا" کم باعث به وجود آمدن اثرات زیان بار می شوند.البته تعاریف اولیه همانند تعریفی که پاراسلوس ارائه داده  ، درباره اثر سموم روی انسان بوده . نا گفته نماند که سم مفهوم بیولوژیکی و کیفی هم دارد و یک ترکیب در عین سمی بودن برای یک گونه ، می تواند برای گونه دیگر خاصیت سمی کمتری داشته باشد.

با توجه به مطالب بالا می توان گفت ، که هر ماده ای که روی موجوات زنده اثر بگذارد لزوما" آفت کش نیست . مثلا" بسیاری از آفت کش ها سم هستند . در حقیقت بیشتر آفت کش ها از بین ترکیبات سمی انتخاب می شوند و دراغلب موارد به ویژه  در سالهای اخیر ف آفت کش ها به گونه ای برگزیده می شوند که در دزی که برای آفت (هدف) سمی هستند برای انسان ، جانوران اهلی و بندپایان مفید ( موجودات غیر هدف) سمی نباشند. بنابراین موادی هستند که در گیاهپزشکی برای کنترل افات به کار می روند ، آفت کش نامیده می شوند. آفت کش ها را برحسب آفات مورد هدف به چند گروه تقسیم می کنند، که برخی از آنها عبارتند از :

حشره کش - لاروکش - تخم کش - کنه کش - حلزون کش - نماتدکش - موریانه کش - جونده کش - قارچ کش - علف کش - پرنده کش یا دور کننده پرنده و گروه های مختلف دیگر .

کاربرد آفت کش ها در کشاورزی به نام کنترل شیمیایی خوانده می شود . کنترل شیمیایی آخرین وسیله در کنترل آفات است . این روش که بعد از جنگ جهانی توسعه روز افزونی یافته در مقایسه با روش های دیگر کنترل ، نتایج قاطع و سریعی علیه آفات دارد.


منبع : سم شناسی آفت کش ها ( حشره کش ها - کنه کش ها - موش کش ها ) - تالیف دکتر خلیل طالبی جهرمی

 

 

بذر

بذر 

ابزارآلات کشاورزی

ابزار آلات کشاورزی