[ امروز : شنبه 14 تیر 1399 ]

تهویه و خنک کردن گلخانه

اثرات زیانبار دماهای بالا به صور مختلفی از جمله عدم استحکام ساقه ، کاهش اندازه گل ، تاخیر گلدهی و حتی مرگ جوانه نمایان می شود . حتی زمانی که درجه حرارت بیرون کمتر از درجه حرارت داخل گلخانه است ، جذب گرمای خورشید ، دمای گلخانه را تا حد زیان باری افزایش می دهد . دما و رطوبت بالا و عدم تهویه مناسب در محیط گلخانه ، محیط بسیار مساعدی را جهت رشد و نمو قارچ های بیماری زا فراهم می آورد . از طرفی تهویه مناسب باعث افزایش عملکرد و افزایش طول دوره بهره برداری می شود.

در گلخانه ها عمل تهویه برای تامین سه منظور اصلی یعنی کاهش درجه حرارت ، تامین گاز کربنیک و تنظیم رطوبت نسبی انجام می شود .

تهویه برای کاهش دما وخنک کردن گلخانه : در بعضی از روزهای فصول بهار و پاییز و در تمام روزهای فصل تابستان هوای داخل گلخانه به شدت گرم می شود و اگر به موقع تهویه انجام نگیرد به واسطه افزایش بیش از حد دما و بروز تنش حرارتی ، رشد و باردهی بوته ها کاهش یافته و در صورت ادامه تا نقطه بحرانی ، منجر به قطع رشد و توقف تولید خواهد شد . با افزایش بیش از حد دما ، بوته ها دیگر قادر به تنظیم رطوبت داخل خود نخواهد بود و در نتیجه به تدریج پژمرده شده و می میرند . افزایش دما نه تنها به رشد بوته لطمه وارد می کند بلکه رشد قارچ ها و طغیان بعضی آفات نظیر کنه ها را در گلخانه تشدید می نماید . البته تهویه انجام شده به منظور کاهش دما ، نباید باعث پایین آمدن شدید رطوبت و ایجاد خشکی شود .

تهویه برای کاهش رطوبت نسبی : خصوصا" در مواقعی که آبیاری بستر گلخانه به صورت غرقابی و جوی - پشته ای انجام گیرد رطوبت آنقدر بالا می رود که فضای گلخانه به صورت اشباع در می آید و گیاه در این شرایط با کاهش رشد ، ریزش چکه های سقفی و بروز بیماری های مختلف مواجه می گردد . در این شرایط چه در دمای بالا و چه در خنکی هوا ، قارچ هایی به تناسب دمای موجود رشد ونمو می کنند. با اشباع رطوبت در فضای گلخانه ، صبح ها قطات زیادی از آب روی جداره داخلی گلخانه تشکیل شده و با کمترین تکان روی بوته می ریزد و منجر به تشدید آلودگی بوته ها می گردد . دراین حالت کمترین تکان روی بوته ها می ریزد و منجر به تشدید آلودگی بوته ها می گردد. در این حالت باید رطوبت داخل گلخانه را روی 70% تنظیم نمود و این کار با کاهش آبیاری یا انجام عملیات تهویه ( باز کردن در و پنجره ها و یا نهایتا"روشن کردن فن ها ) انجام می شود .

تهویه برای تعویض هوا و تامین دی اکسید کربن : در محیط بسته گلخانه ، دی اکسید کربن موجود در هوا به سرعت برای انجام عمل فتوسنتز به مصرف گیاه می رسد از اینرو تهویه و جایگزینی هوای تازه دارای دی اکسید کربن به جای هوایی که دی اکسید کربن خود را از دست داده باعث رشد بهتر و سریعتر بوته می شود .

سرعت جابجایی هوا برحسب فوت مکعب هوا در دقیقه و یا متر مکعب هوا در دقیقه اندازه گیری می شود . سرعت هوا در داخل گلخانه باید در حدود 0.5 متر بر ثاینه باشد . چنین سرعتی می تواند به آرامی برگ ها را حرکت دهد . در این حالت هوای تازه در نزدیکی برگ ها تامین شده و گیاه می تواند اکسیژن پس داده و از دی اکسید کربن تازه استفاده نماید و همچنین جریان هوا به پایین نگه داشتن رطوبت نسبی و کنترل دما در گلخانه کمک می نماید . بنابراین حرکت نسبتا" کم و یکنواخت هوا در داخل گلخانه باعث ایجاد یک محیط گلخانه ای یکنواخت ( از نظر دما و رطوبت و...) توزیع یکنواخت دی اکسید کربن در گلخانه ( حرکت گاز از قسمتهای بالا به قسمت های پایین و داخل شاخ وبرگ گیاه و در نهایت تثبیت فرآیند فتوسنتز ) می شود.

نکته مهم در انجام عمل تهویه این است که توانایی هوا برای کاستن از گرمای خورشید در گلخانه ها همیشه به وزن هوا مرتبط بوده و به حجم هوا بستگی ندارد . بنابراین در مناطقی که در ارتفاعات پایین تر  ، حجم بزرگتری از هوا بایستی از میان گلخانه جابجا شود تا جابجایی یک اثر خنک کنندگی معادل با ارتفاعات پایین بدست آید . از طرف دیگر سرعت جابجایی هوا به شدت نور داخل گلخانه نیز بستگی دارد . با افزایش شدت نور ، گرمای حاصل از انرژی خورشیدی افزایش می یابد و در نتیجه سرعت خروج هوا از گلخانه بایستی افزایش داده شود .

 


منبع : راهنمای جامع و مصور کشت گلخانه ای خیار ، گوجه فرنگی ، فلفل و توت فرنگی

 

 

بذر

بذر 

ابزارآلات کشاورزی

ابزار آلات کشاورزی