[ امروز : پنجشنبه 12 تیر 1399 ]

نماتدهای انار

alt

نماتدها به گروهي از جانوران پرسلولي و كرمي يا نخي شكل گفته مي‌شود كه داراي ساختمان غير بندبند هستند و در يك يا دو انتها ممكن است باريكتر شده باشند. نماتدها از بي‌مهرگان هستند و در يك انتهاي بدن سر و در انتهاي ديگر دُم قرار دارد. نماتدها رشته اي يا كرمي شكل بوده ولي ماده برخي از آنها ممكن است متورم و باد كرده باشد. مانند نماتد ماده Meloidogyne (گلابي شكل) و يا Heterodera (ليمويي شكل) مي‌باشد. اندازه نماتدها متغير مي‌باشد و طول آنها در نماتدهاي انگل گياهي بين 10-1 ميلي متر است ولي در آسكاريس به 30-20 سانتي متر و در كرم پيوك به 120 سانتي متر هم مي‌رسد. بيشتر نماتدهاي انگل گياهي با چشم غير مسلح ديده نمي‌شود و نازك و نيمه شفاف هستند. حدود 1500 گونه نماتد شناخته شده است كه فقط 10% آنها انگل گياهان مي‌باشند. تقريباً در هر يك گرم خاك مرطوب100-5 نماتد وجود دارد كه از نظر تنوع بسيار متغير مي‌باشد و بسياري از آنها از باكتري ها، قارچ ها، جلبك ها و ساير نماتد ها تغذيه مي‌كنند. نماتدهاي انگل گياهي اغلب در خاك زندگي مي‌كنند و ريشه و ساير اندام هاي زير زميني گياه را مورد حمله قرار مي دهند.
نماتد مولد غده ريشه درختان انار :
انار يكي از گياهان حساس نسبت به گونه هاي مختلف نماتد مولد غده يا همان .Meloidogyne spp ميباشد. بافت سبك تا نيمه سبك خاكهاي اكثر باغات انار نيز از عوامل تشديد كننده خسارت اين نماتد ميباشد. بنابر اين با وجود پاتوژن قوي، گياهان ميزبان حساسي مثل انار و بافت خاك سبك باغات، شرائط براي ايجاد خسارت قابل توجه فراهم است.
خسارت نماتدهاي مولد غده ريشه در روي درختان انار بصورت توقف رشد، ضعف عمومي، زردي برگها، ريزش برگهاي فوقاني، لخت و خشك شدن تدريجي سرشاخه ها و بالاخره غده اي شدن توأم با پوسيدگي عمومي ريشه، ظاهر شده و موجبات زوال و يا مرگ تدريجي درختان را فراهم مي اورد.
با آنكه بيشتر باغات انار كشور به اين نماتد آلوده ميباشند، اما قدرت ريشه زني زياد درختان انار و هرس ريشه كه طي فرآيند شخم يا بيل داري و چالكود كردن انجام مي شود از شدت خسارت كاسته و موجب بازسازي سيستم ريشه ميشود. بهمين جهت باغداران چندان شكايتي از خسارت اين نماتد ندارند. عليرغم اين مطلب آثار فعاليت اين نماتد بصورت خشكيدگي تنه و سرشاخه ها بصورت موردي در باغات قابل رويت مي باشد.
زيان هنگفت و ملموس نماتدهاي انار متوجه باغات جوان و يا باغات احداثي در اراضي ماسه اي و بسيار سبك ميباشد. بايد اذعان كرد دامنه خسارات نماتدهاي پارازيت گياهي بطور اعم و نماتد مولد غده بشكل اخص رو به تزايد ميباشد. كه اين امر نيازمند توجه ويژه و پي ريزي برنامه روشن در امر اصلاح باغات ميباشد. بر خلاف ذهنيت عوام خاكهاي بسيار سبك گزينه مناسبي براي احداث باغ انار نیست و از تبعات آن همين خسارت وارد بر ريشه درختان در اثر فعاليت نماتد ها مي باشد.
يكي از روشهاي كنترل نماتد مولد غده ريشه انتخاب رقم مقاوم به اين نماتد مي باشد. متاسفانه بر خلاف بسياري از گياهان كه ارقام مقاوم به اين نماتد در آنها شناسايي شده، در مورد انار هنوز هيچ تحقيق ميداني قابل اتكائي در خصوص شناسايي ارقام مقاوم به اين نماتد صورت نپذيرفته است.
ديدگاه غالب در خصوص كنترل اين نماتد اعتنا به رفتار باغات درگير با اين نماتد ميباشد. آلودگي نهالهاي جوان انار به نماتدهاي مولد غده، از توسعه و نفوذ ريشه درخت به عمق مناسب جلوگيري و با افزايش تدريجي جمعيت انگل در خاك، موجبات زوال و مرگ گياه را فراهم مياورد. ولي چنانچه در سالهاي اوليه شرايطي فراهم باشد تا درخت بتواند به قدر كافي ريشه هاي خود را در خاك گسترش دهد يا به تعبيري ريشه از ناحيه فعاليت نماتدها فرار كرده و به اعماق بيشتر از 50 سانت نفوذ كند و پس از آن نيز وضعيت نگهداري باغ به نفع درخت بوده گياه ميتواند فشار ناشي از انگل را تحمل و به مرز توليد اقتصادي برسد.
اين دوره استقرار براي درختان انار 7-5 سال خواهد بود. درختان انار پس از استقرار، در صورت آلودگي قادر به تحمل خسارت نماتد بوده و ميزان آنرا در حد اقتصادي نگه مي دارند.
________________________________________
http://anar-iran.ir

مراجع :
1- آفات و بيماريهاي انار تاليف م. شاكري

 

بذر

بذر 

ابزارآلات کشاورزی

ابزار آلات کشاورزی